asdas
ცნობილი ადამიანები
ფიფლმეტრების სკანდალი – ვინ გააკონტროლებს ხალხის ტვინს
ფიფლმეტრების სკანდალი – ვინ გააკონტროლებს ხალხის ტვინს
ფიფლმეტრების სკანდალი – ვინ გააკონტროლებს ხალხის ტვინს

2014-04-23 00:47:35



ტელერეიტინგების დაუთვლელობა ქვეყნის ეკონომიკას ჩამოშლის – ასეთია ტელეკომპანია "რუსთავი 2"–ის ხელმძღვანელობის პროგნოზი, რომელიც მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ნილსენის სატელევიზიო აუდიტის გაზომვების ოფიციალურმა ლიცენზირებულმა პარტნიორმა, "ტივი ემარი საქართველომ", სატელევიზიო რეიტინგების გაზომვაზე უარი თქვა. უარის მიზეზი ამ კომპანიაში საქართველოს საშემოსავლო სამსახურის მიერ დაწყებული ფინანსური და აუდიტორული შემოწმებაა. აქვე აღვნიშნავთ, რომ ეს ის კომპანიაა, რომლის მიერ ჩატარებული სოციალური კვლევების მიხედვით, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ნაციონალურ მოძრაობას უნდა გაემარჯვა.
ბოლო 10 წელია, რაც სატელევიზიო რეიტინგების დათვლა საქართველოში ახალი მეთოდით, ე.წ. ფიფლმეტრების საშუალებით მიმდინარეობს. სპეციალური კვლევის შედეგად ირჩევიან ოჯახები, სადაც იდგმება მოწყობილობა, რომელიც აფიქსირებს, ოჯახის თითოეული წევრი რომელ არხს უყურებს დროის სხვადასხვა მონაკვეთში. ეს მონაცემები იკრიბება და დგინდება, რამდენმა ადამიანმა უყურა ამა თუ იმ არხს. ოჯახების სია მკაცრად გასაიდუმლოებულია.
საშემოსავლო სამსახური ინვენტარიზაციის, მათ შორის იგულისხმება ფიფლმეტრების აღრიცხვაც, მოთხოვნით შევიდა "ტივი ემარ"–ში. "ტივი ემარი" კატეგორიულად გამორიცხავს რეიტინგების კვლევაში მონაწილე ოჯახების კონფიდენციალური სიის გადაცემას საშემოსავლო სამსახურისთვის და სწორედ ამის გამო შეაჩერა მუშაობა. კომპანიის დამფუძნებელმა, გოჩა ცქიტიშვილმა, გაავრცელა ინფორმაცია, რომელსაც აქამდე არ ახმაურებდა, კერძოდ, ცოტა ხნის წინ ერთ–ერთ ტელეკომპანიას იმ ოჯახების სია მოუთხოვია, სადაც ფიფლმეტრები დგას. "რუსთავი 2"–მა ამ ტელეარხის შესახებ უმალვე შეიტყო და დაასახელა კიდეც – ყოფილი პრემიერმინისტრის, მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის შვილის, ბერა ივანიშვილის "ჯიდიესი".
თუკი მართლაც ასეა, თუკი შემოსავლების სამსახურის უკან კონკრეტული დაინტერესებული პირი ან კომპანია დგას, ეს მართლაც არის საფუძველი ხმაურის ასატეხად, რადგან იქმნება ტელერეიტინგებით მანიპულირების საფრთხე და ეჭვქვეშ დგება ტელემედიის დამოუკიდებლობა. მაგრამ არსებობს სხვა კითხვებიც, კონკრეტულად "ტივი ემარ"–ის ობიექტურობისა და რეიტინგებით მანიპულირების შესახებ.
ამ განსხვავებულ პოზიციებზე "სარკე" ტელემედიის წარმომადგენლებს ესაუბრა.
ტელეკომპანია "მაესტროს" დამფუძნებელი, მამუკა ღლონტი:
– როგორც ჩანს, თავისუფალი ბაზრის პირობებში გაჩნდა მოთხოვნა, რეიტინგები რეალური იყოს. ცოტა ხნის წინ ამას მნიშვნელობა არ ჰქონდა, რადგან "მაესტროს" რაც უნდა მაღალი რეიტინგი ჰქონოდა, რეკლამას მაინც არავინ მოიტანდა, ეშინოდათ. ახლა, როცა სარეკლამო ბაზარი გათავისუფლდა და ძალიან ბევრ მილიონზეა საუბარი, ალბათ მავანთ გაუჩნდათ ეჭვი, რომ რეიტინგების ფალსიფიცირება ხდება კონკრეტულად "რუსთავი 2"–ის სასარგებლოდ, რაც ამ კომპანიას განსაკუთრებულ შემოსავლებს აძლევს. ამის გამო დაიწყო მისი შემოწმება.
– სარეიტინგო კვლევებში მონოპოლია რამდენად გამართლებულია? არსებობს მოსაზრება, რომ ეს აუცილებელიცაა. უნდა არსებობდნენ თუ არა ალტერნატიული კომპანიები?
– ჩემთვის საოცნებოა, არსებობდეს მეორე კომპანია და გადამოწმების საშუალება გვქონდეს. ეს ძვირი სიამოვნებაა. მეორე კომპანიის შემოსვლას კი საშველი არ დაადგა. არის ეჭვები, რომ ფიფლმეტრები იმ ოჯახებშია დაყენებული, რომელთა წევრების სიმპათიებიც "რუსთავი 2"–ისკენ იხრება. ეს კი ამ ტელეარხს მაღალ რეიტინგს და რეკლამიდან ძალიან დიდ შემოსავალს აძლევს. "ტივი ემარი" ამას წინათ ბრიტანულმა აუდიტმა შეამოწმა და დარღვევები ვერ აღმოუჩინა. ამის მიუხედავად, მაინც რჩება ეჭვი, რომ ეს ოჯახები გარკვეული ნიშნით არიან შერჩეული. არ გამოვრიცხავ, რომ აუდიტის მოტყუებაც შეიძლება. ამის მიუხედავად, ჩემგან არასერიოზული იქნება იმის მტკიცება, რომ მათი კვლევები გაყალბებული იყო.
არ არის სწორი, სახელმწიფო ამ ფორმით რომ ჩაერია და ყველა ფიფლმეტრის მეპატრონის გამოკვლევას მოითხოვს. ალბათ კარგი იქნებოდა, ბრმად შეერჩიათ 10% და ისინი შეემოწმებინათ. ყველაზე კარგი ვარიანტია მეორე კომპანიის შემოსვლა. ამ ორ კომპანიას შორის თუ დიდი ცდომილება იქნება, ესე იგი რომელიღაც იტყუება. თუ ეს კვლევები შეჩერდა, ცუდი იქნება სატელევიზიო ბაზრისთვის, ბიზნესისთვის, რადგან ბიზნესმენებს არ ეცოდინებათ, სად განათავსონ რეკლამა. მათ უნდა იმარჩიელონ, კონკრეტული გადაცემა ცუდია თუ კარგი, ეს კი შემოსავლების კლებას გამოიწვევს. უცხოელი ინვესტორები აღარ განათავსებენ ჩვენს ეთერში რეკლამას.
– თქვენი პოზიციის გამო კონკურენტი ნიკა გვარამიას მადლობა დაიმსახურეთ.
– ბატონ ნიკა გვარამიას ახლა აწყობს ის, რომ "მაესტროს" დაახლოებით იგივე აზრი აქვს, რაც "რუსთავი 2"–ს, ოღონდ ჩვენი აზრი ყალიბდება იქიდან, თუ რა არის მედიისთვის ცუდი და კარგი, მისი აზრი კი ყალიბდება იქიდან, თუ რა არის მისთვის და მისი კომპანიისთვის ცუდი და კარგი. "რუსთავი 2" ერთხელაც არ აღშფოთებულა, "მაესტროს" და ბევრი სხვა კომპანიის წილს რომ ითვისებდნენ სააკაშვილის მმართველობის დროს. ისიც კარგად ვიცით, რომ მათ ბევრი მილიონის გადასახადი აპატიეს. მათი აღშფოთება და მადლობების გადახდა ჩემთვის სასაცილოა. ხვალ რომ იგივე განმეორდეს, პირველი, ვინც ქვას გვესვრის, ისევ "რუსთავი 2" იქნება.
ნათელია, რომ დღევანდელი მთავრობის ინტერესებშია ამ კვლევების შემოწმება და, თუ დადასტურდა, რაღაც არასწორი იყო, ეს კარგ მდგომარეობაში ჩააყენებს ხელისუფლებას და ცუდ მდგომარეობაში – "რუსთავი 2"–ს. თუმცა ხელისუფლება არ ითვალისწინებს, რომ ცუდ მდგომარეობაში მხოლოდ "რუსთავი 2"–ს კი არ ჩააყენებს, არამედ მთელ მედიას.
– "მაესტროს" ბოლოდროინდელი რეიტინგებით უკმაყოფილო იყავით?
– არა, რადგან 500–600%–იანი ზრდა გვაქვს. საკაბელო კომპანიებში კვირაში 3–4 დღე ვუგებდით "რუსთავი 2"–საც და "იმედსაც". მზარდი კომპანია ვართ და თუ კვლევები შეწყდა, ეს ყველაზე მეტად "მაესტროს" დაარტყამს. ჩვენი რეიტინგი იზრდებოდა, განსხვავებით "იმედისგან", რომელსაც დიდი კლება აქვს რეიტინგში.
... 
"რუსთავი 2"–ის გენერალური დირექტორი, ნიკა გვარამია, არ მალავს, რომ რეიტინგებით ზოგჯერ ისიც უკმაყოფილოა, მაგრამ ეს "ტივი ემარ"–ის ბრალი არ არის.
ნიკა გვარამია: ჩვენთვის კარგა ხნის წინ გახდა ცნობილი, რომ საგადასახადო სამსახური კონფიდენციალურ ბაზებს ითხოვდა. ჩვენ ცალკე და "ტივი ემარი" ცალკე ცდილობდა, საგადასახადო სამსახურისთვის აეხსნა, რომ ასე არ შეიძლებოდა. როცა დოკუმენტაციის ამოღება დაიწყეს, დუმილიც დავარღვიეთ.
– დუმილს რატომ გთხოვდნენ?
– იმიტომ, რომ ამ ბიზნესში დიდია კონფიდენციალურობა და მის ირგვლივ ნებისმიერი გაუგებრობა სასარგებლო არ არის. ამიტომაც დავყევით მათ თხოვნას და არაფერი ვთქვით. სამწუხაროდ, ამან შედეგი ვერ გამოიღო. ალბათ უფრო აქტიურები უნდა ვყოფილიყავით, რომ საქმე აქამდე არ მისულიყო. ახლა რეიტინგები არ მოგვეწოდება. იმედი მაქვს, საგადასახადო სამსახური შეცდომას არ დაუშვებს და მედიას ფინანსურ პრობლემებს არ შეუქმნის. იმ მედიასაშუალებებისგან განსხვავებით, რომლებიც შემომწირველებისა და დამფუძნებლების ფულით არსებობენ, სხვები რეკლამით ცხოვრობენ. ყოფილი მაღალჩინოსანი გვაბრალებს, რომ "რუსთავი 2" ვიღაცის ფულით მუშაობს, მაგრამ ასე არ არის. ჩვენ ალტერნატიული წყარო არ გაგვაჩნია და ამიტომ რეიტინგების არქონა ჩვენთვის დიდი რისკია.
ზოგმა ჩემმა კოლეგამ გამოთქვა ეჭვი, ამ წლების განმავლობაში რამდენად კარგად მუშაობდა "ტივი ემარი". მათი მესმის, რადგან სუსტების პრივილეგიაა, რეიტინგების მიმართ ეჭვები გამოთქვან. ლიდერი ერთია და ბევრი ვერ იქნება. მინდა, ამ ეჭვებს ვუპასუხო კითხვით: აქამდე სად იყვნენ? მეორეც, რა საგადასახადოს საქმეა, "ტივი ემარი" როგორ იკვლევს რეიტინგებს?!
– აბა, ვისი საქმეა?
– ჩვენი შიდა საქმეა. ან უნდა ვენდობოდეთ მას, ან – არა. რადგან ამ კომპანიასთან ყველას გვაქვს კონტრაქტი გაფორმებული, ესე იგი გვიღირს ეს ნდობა.
მეც მაქვს პრეტენზიები ამ რეიტინგებთან. ვფიქრობ, რომ გაცილებით წინ ვართ სერიალების არხად ჩამოყალიბებულ "მაესტროს" და "იმედის" სერიალებზე, ვიდრე ამას რეიტინგები ასახავს. ჩვენი ხარისხი უფრო მეტი რეიტინგის ღირსია, მაგრამ თამაშის წესები ასეთია – ერთი ფირმა ზომავს. შეიძლება კმაყოფილი არც არავინ იყოს, მაგრამ ეს გამზომის ბრალი არ არის... შემოსავლების სამსახური იკვლევს, რამდენად სწორია ეს რეიტინგები. ამის გამოკვლევა კი, საერთაშორისო ექსპერტების გარდა, არავის ეხება. ისინი ამოწმებენ ამ კომპანიას და ყოველთვის დადებით დასკვნას დებენ. ჩვენი და "ტივი ემარ"–ის ინტერპრეტაციით, შემოსავლების სამსახური ამ შემოწმებას კანონდარღვევით ახორციელებს, ისეთ ინფორმაციას ითხოვენ, რომელიც ავტომატურად ნიშნავს ამ ფირმის ფუნქციების შეწყვეტას. არავინ და, მათ შორის, არც სახელმწიფომ უნდა იცოდეს, ვინ არიან ის ადამიანები, ვისი მეშვეობითაც ეს რეიტინგები იზომება. ეს პანელი გასაიდუმლოებული უნდა იყოს!
კომპანიამ ალტერნატივა შესთავაზა მათ – რამდენიმე ფიფლმეტრის მოტანა ადგილზე ან შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით ფიფლმეტრების 10%–ის ნახვა. 100% თუ გაუხსნეს, ეს ნიშნავს, რომ ავტომატურად მთელი პანელი უნდა გამოიცვალოს, რადგან გამორიცხულია გახსნილი პანელით კვლევის გაგრძელება. მთელი პანელის შეცვლას კი, მინიმუმი, 6 და, მაქსიმუმი, 18 თვე სჭირდება. 18 თვე რეიტინგების გარეშე მედიაში სერიოზულ პრობლემებს ნიშნავს. თუ იქნება სიები, ვისთან დგას ფიფლმეტრი, მაშინ ამ მოქალაქეებით მანიპულირება მოხდება, ან დაშინება, ან მოსყიდვა და ა.შ. უკრაინაში, თურქეთში იყო შემთხვევები, როცა ინფორმაციამ გაჟონა და ამ ადამიანებით მანიპულირება დაიწყეს. დაუდგეს მეორე ტელევიზორი, რომელშიც ისინი მათთვის სასურველ გადაცემას უყურებდნენ, იმ ტელევიზორს კი, რომელშიც ფიფლმერტი იყო, იმაზე რთავდნენ, რისთვისაც უხდიდნენ. იმ ქვეყნებში როგორც კი ეს გაირკვა, კვლევები შეწყდა. საერთაშორისო კომერციული ფირმები მხოლოდ ამ მეთოდს აღიარებენ და ვერ დავარწმუნებთ, ამის გარეშე ჩადონ ფული რეკლამაში.
– ალტერნატივაზეა ლაპარაკი, რეიტინგები სხვა კომპანიებმაც გაზომონო.
– ჩვენ ამის პრობლემა არ გვაქვს, მაგრამ, უნდა ითქვას, რომ ამ კვლევებს ყველგან ერთი ორგანიზაცია ატარებს. შემოვიდეს, მაგრამ დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ ეს არ იქნება დაინტერესებული პირი. ბიძინა ივანიშვილის გაკეთებულ კვლევებში არ მივიღებთ მონაწილეობას, თუ ის დააფინანსებს და იტყვის, ჩვენ ამასთან შეხება არ გვაქვსო.
...
შემოსავლების სამსახურის საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის უფროსი ხატია მოისწრაფიშვილი ამბობს, რომ სახელმწიფო სამსახურს კანონისთვის გვერდი არ აუვლია და მისი შესვლა "ტივი ემარ"–ში კონკრეტული ჩასატარებელი სამუშაოთი იყო განპირობებული.
ხატია მოისწრაფიშვილი: აქამდე ამ კომპანიაში ინვენტარიზაცია არ ჩატარებულა. დავიწყეთ ინვენტარიზაცია და საგადასახადო აუდიტორული შემოწმება. ინვენტარიზაციას თავისი წესი აქვს. "ტივი ემარ"–მა იკითხა, კონფიდენციალურობა თუ იქნება დაცულიო. ამ კონფიდენციალურობას საქართველოს კანონმდებლობა იცავს და დარღვევის შემთხვევაში პირის პასუხისმგებლობის საკითხი დგება. წერილობითი თანხმობა მოითხოვეს და ჩვენც გავეცით. მერე თქვეს, რომ თუ ამ ინფორმაციას ჩვენ გადმოგვცემდნენ, მათ საქმიანობას ხელი შეეშლებოდა.
ფიფლმეტრები ამ კომპანიის ბალანსზე დარიცხული მატერიალურ–ტექნიკური საშუალებაა, რომელთა აღწერასაც თავისი წესი აქვს. ჩვენ ღია ვართ თანამშრომლობისთვის, მაგრამ ეს ყველაფერი კანონის ფარგლებში უნდა ჩაჯდეს.
რაც შეეხება ტექნიკურ შეფერხებას, ჩვენი ამ კომპანიაში შესვლა ასეთ პრობლემას ნამდვილად ვერ გამოიწვევდა. მათ შეუძლიათ საგამოძიებო სამსახურს მიმართონ, ამ ბრალდებას მტკიცებულება სჭირდება. ჩვენ სისხლის სამართლებრივ სივრცეში გადავიტანეთ ეს ყველაფერი და ამგვარი გზით ვითხოვთ იმ დოკუმენტებს, რომლებიც, წესით, ჩვენი მოთხოვნის შესაბამისად უნდა მოეცათ.
...
რეიტინგების დამთვლელი ალტერნატიული კვლევითი კომპანიის შემოსვლის შესაძლებლობაზე ცოტა ხნის წინ ყოფილმა პრემიერმინისტრმა ბიძინა ივანიშვილმაც ისაუბრა ერთ–ერთ პოლიტიკურ ტოქ შოუში. "ბევრ საინტერესო უცხოურ ორგანიზაციასთან გვქონდა საუბარი. უნდა ვიცოდეთ, რამდენად პროფესიონალურად კეთდება და რამდენად სანდოა ის ინფორმაცია, რომელსაც ესა თუ ის მედიასაშუალება აშუქებს. ეს ყველაფერი იქნება გამჭვირვალე. მასთან არავითარი კავშირი არ ექნება არც ივანიშვილს და არც ორგანიზაცია "მოქალაქეს", გარდა იმისა, რომ ჩვენ ამ პროცესს დავაფინანსებთ", – თქვა ივანიშვილმა.
რუსუდან ადვაძე, ჟურნალი სარკე 


სიახლეები
დღის სიახლეები
რა მოსწონთ თქვენ მეგობრებს

Alternative content

1522808
1523008 online