asdas
ცნობილი ადამიანები
მამა ვახტანგ ასათიანი: "პატრიარქმა მითხრა, დღეიდან ეს ქალი შენი ცოლი აღარ არისო და მონაზვნად აკურთხა"
გზა ტაძრისკენ
მამა ვახტანგ ასათიანი: "პატრიარქმა მითხრა, დღეიდან ეს ქალი შენი ცოლი აღარ არისო და მონაზვნად აკურთხა"

2014-04-14 16:03:38



მამა ვახტანგი (ასათიანი) 33 წელია მღვდლობის რთულ და ეკლიან გზას ერთგულად მიუყვება. საქართველოს პატრიარქის, ილია მეორის აღსაყდრების დღიდან მისი ცხოვრება შეიცვალა, საკუთარი თავი ეკლესიის წიაღში იპოვა და ღვთის მადლით გაძლიერებულს ამ არჩევანიდან არასოდეს გადაუხვევია. გვერდით ერთგული თანამეცხედრე ჰყავდა, რომელიც ყველა სიძნელის გადალახვაში ეხმარებოდა, მერე კი მონაზვნობა გადაწყვიტა და პატრიარქის კურთხევით, დღეს ის მონაზონი საბიანაა. თბილისის ზღვაზე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერში მოღვაწეობს სხვა დედებთან ერთად. მამა ვახტანგი კი ნაძალადევში მდებარე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ტაძრის წინამძღვარი გახლავთ. ერთად ბევრი ეკლესია–მონასტერი ააშენეს, აღადგინეს, აკურთხეს და ამ საქმეს დღემდე აგრძელებენ.
– მამა ვახტანგ, ეკლესიური ცხოვრება რა ასაკიდან გადაწყვიტეთ?
– ჭირვეული ბავშვი ვიყავი, მაგრამ ბებია სულიერ საკითხებზე როცა მესაუბრებოდა, ინტერესით ვუსმენდი. ამ დროს სიმშვიდეს ვგრძნობდი. მთელი ოჯახი ერთ დიდ ოთახში ვცხოვრობდით. ბებოს ფარდით ჰქონდა გამოყოფილი ის ადგილი, სადაც ხატების კუთხე იყო. ძალიან მორწმუნე გახლდათ. მასთან დაძინება მიყვარდა, რადგან ვიცოდი, სარწმუნოებაზე რაღაცეებს მომიყვებოდა და მშვიდად დავიძინებდი. სკოლაში სწავლისას ნაკლებად ვახერხებდი ეკლესიურად ცხოვრებას. ჩვენს მეზობლად ერთი ქალი ცხოვრობდა – ტერესი. აღდგომისა და შობის დღესასწაულებზე უბნის ბავშვებს შეგვკრებდა და ეკლესიაში მივყავდით. ამ დღესასწაულების მნიშვნელობა გაცნობიერებული არ გვქონდა, მაგრამ ტაძარი რელიგიურად განგვაწყობდა. ბებიის დამსახურებით, შინაგანად მორწმუნე ვიყავი.
უნივერსიტეტში სწავლისას ეკლესიაში სიარულს მოვუხშირე. ხშირად ქაშუეთის ტაძარში დავდიოდი სხვა ქუთაისელ ბიჭებთან ერთად, რომლებიც ჩემსავით სტუდენტები იყვნენ. ჩვენი ასეთი რელიგიური აქტიურობა უნივერსიტეტის მაშინდელ ხელმძღვანელობას შეუმჩნეველი არ დარჩენია. ამის გამო ერთი პერიოდი ამრეზით გვიყურებდნენ. ეკონომიკური ფაკულტეტი დავამთავრე, მაგრამ ამ პროფესიაზე მეტად ეკლესიური ცხოვრებით ვიყავი გატაცებული.
– მაშინ ეკლესიაში ახალგაზრდები დადიოდნენ?
– გასული საუკუნის 70–იან წლებში ტაძარში ძირითადად მოხუცი ქალები დადიოდნენ, ახალგაზრდები კანტიკუნტად ვიდექით. შემდეგ კუკიის სასაფლაოზე, წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესიაში დავდიოდი. ვგალობდი, მედავითნე ვიყავი. იქ მსახურობდა არქიმანდრიტი გაბრიელი (ჩოჩიშვილი), რომელიც რამდენიმე წლის წინ გარდაიცვალა და სამთავროს დედათა მონასტრის ეზოშია დაკრძალული. ძალიან კეთილი ადამიანი იყო და მასთან ახლო ურთიერთობა მქონდა. ჩემი პირველი მოძღვარიც ის გახლდათ. მასთან ურთიერთობამ რწმენაში უფრო გამაძლიერა.
– ვიცი, რომ საქართველოს პატრიარქს დიდიხანია იცნობთ, მის გვერდით იყავით მისი აღსაყდრების დღიდან.
– კი, ასე იყო. როდესაც ჩვენი ეკლესიის საჭეთმპყრობელი უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორე გახდა, მაშინ უნივერსიტეტს ვამთავრებდი. პატრიარქად მისმა კურთხევამ ბევრი ადამიანის ცხოვრება შეცვალა, მათ შორის – ჩემიც. რწმენის მიმართ ხალხში სულ სხვა განწყობა გაჩნდა. ერთგვარი ტალღა აგორდა და ახალგაზრდობა მასობრივად დაიძრა უფლის სახლისკენ. მანამდე თუ სიონში რამდენიმე კაცი ესწრებოდა წირვა–ლოცვას, მერე იმდენი ხალხი იდგა, ვეღარ შეხვიდოდით. ამ საყოველთაო ფერხულში ჩემს მეგობრებთან ერთად ჩავერთე, სიონის სტიქაროსნები გავხდით.
1980 წელს ხაშურის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ტაძარში დიაკვნად მაკურთხეს. ერთი წლის მერე კი მღვდლად დამასხეს ხელი. უკვე 33 წელია, რაც ღვთისმსახური ვარ. ეკლესიის წიაღში მონაზონ საბიანასთან ერთად ვმოღვაწეობ, რომელიც ერში ჩემი მეუღლე იყო. უწმინდესის ლოცვა–კურთხევით, სადაც საჭირო იყო, იქ მივდიოდით და ღვთის საქმეს ვაკეთებდით. ერთხანს ახალციხეში ვიყავით, სადაც რაბათის წმინდა მარინეს ეკლესიის რესტავრაციაში ვიღებდით მონაწილეობას და ვმსახურობდით. ცოტა ხანი რაჭაში, ნიკორწმინდის ტაძარში ვიმსახურე. შემდეგ მანგლისში პატრიარქის ახალაშენებულ რეზიდენციაში ვიყავი, ერთი პერიოდი – ქუთაისში, რადგან ჩემი მშობლები მოხუცები იყვნენ და მათ გვერდით ყოფნა მინდოდა. იქ წმინდა მთავარანგელოზთა ტაძარში ვმსახურობდი. თბილისში მაშინ დავბრუნდი, როცა სასულიერო აკადემია გაიხსნა. უკვე მღვდელი ვიყავი, მაგრამ იქ მაინც ჩავაბარე.
– ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ეკლესიაში როდის გადმოხვედით?
– აკადემიაში სწავლისას ჩვენმა პატრიარქმა ნაძალადევში ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის მოწყობა დამავალა. ამ ტერიტორიაზე ეკლესია 1898 წელს აუშენებიათ, რომელიც 1925 წლამდე მოქმედებდა. შემდეგ იმ ადგილას აბანო, ჰიგიენის სალონი, ქიმწმენდა, ფეხსაცმლის ქარხანა და ბევრი ასეთი დაწესებულება იყო. მუშათა პროლეტარიატის უბანს და ლენინის რაიონს ეძახდნენ. ათეიზმის გავრცელება სწორედ ამ რაიონიდან დაიწყო. ტაძრის დემონტაჟი მოხდა. ჯერ საზოგადოება "სპარტაკი" განათავსეს ამ ადგილას, შემდეგ – ფეხსაცმლის საამქრო. 1929 წელს კი, წყლის რეზერვუარების სიმრავლის გამო, აქაურობა აბანოდ გადაკეთდა. საკურთხეველი მოშალეს და მის ადგილას წყლის დიდი რეზერვუარები დადგეს, რომლის საშუალებითაც ზამთარ–ზაფხულ აბაზანების მიღება შეეძლოთ.
– ეკლესიის განახლება და მისი თავიდან კურთხევა როდის მოხდა?
– 1989 წელს აქაურობის დემონტაჟი დავიწყე, რასაც დიდი და ხანგრძლივი სამუშაოები დასჭირდა. აქაურობა ეკლესიის ტერიტორიას საერთოდ აღარ ჰგავდა, სახე ისე ჰქონდა შეცვლილი. დემონტაჟთან ერთად რესტავრირება და მშენებლობაც მიმდინარეობდა. ეკლესიის კედლების ნაწილი შემორჩენილი იყო, ნაწილი თავიდან აშენდა. პარალელურად, აქვე, ეზოში, პატარა ტაძარი ავაშენეთ – წმინდა მთავარანგელოზთა სახელობის. ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ეკლესია კი 1997 წელს გაიხსნა. აქ მოსულს მთლიანად ამორტიზებული შენობა დამხვდა, რომელიც გუდრონით იყო გალესილი. გალერეა, გუმბათი და საკურთხეველი თავიდან მივაშენეთ. ბევრი სამუშაო გავწიეთ და საბოლოოდ ივერის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარს თავისი იერსახე დავუბრუნეთ. ამ კეთილ საქმეში ადგილობრივი მოსახლეობა გვეხმარეობდა.
25 წელია ამ ტაძარში ვარ. დიდი მრევლი გვყავს. მტკვრის მარცხენა მხარეს ეკლესიები ფაქტობრივად არ იყო, ამიტომ ჩვენთან სხვადასხვა უბნის მოსახლეობა დადიოდა. შემდეგ, ღვთის ნებით, ირგვლივ ბევრი ტაძარი აშენდა, მაგრამ იმ ძველისძველი მრევლის ნაწილი ჩვენთან ისევ დადის. იყო პერიოდები, როცა წირვა–ლოცვის დროს ეკლესიაში ხალხის ტევა არ იყო. ახლა ამან უფრო იკლო. როგორც ჩანს, ადამიანებს ურჩევნიათ, თავიანთ უბნებში მდებარე ღვთის სახლში ილოცონ. ტრანსპორტით მგზავრობა გაძვირდა, გზის ფული კი ყველას არ აქვს. მთავარია, რომ ეკლესიას მრევლი ჰყავს და რომელ ტაძარში ივლიან, ამას არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა.
2003 წელს ამ ტერიტორიაზე საშუალო სკოლა გავხსენით. იმ პერიოდში საქართველოში ეკლესიებთან ახლოს სკოლები არ არსებობდა.
– პატრიარქს ძალიან ახლოს იცნობთ და იქნებ მეტი რამ გვიამბოთ მასზე.
– 30 წელზე მეტია ჩვენს პატრიარქთან ახლო ურთიერთობა მაქვს. ყოველი წუთი და წამი მახსოვს, რომელიც მის გვერდით გამიტარებია. მანგლისში, თავის რეზიდენციაში, ხშირად ჩამოდიოდა. აივანზე დაჯდებოდა და ხატავდა ხოლმე. ზოგჯერ მოდიოდა და მშენებლობაში ფიზიკურად გვეხმარებოდა. აღსაყდრების დღიდან დაიწყო ეკლესიის აღმშენებლობა და დღემდე აგრძელებს. მისი დამსახურებაა ისიც, რომ დღეს სასულიერო განათლების მიღება მხოლოდ უმაღლეს სასწავლებელში კი არა, სპეციალურ სკოლებშიც არის შესაძლებელი. პატრიარქმა ხალხს მოუწოდა: "ქართველებო, ერთად ღვთისაკენ!". უფლის ნებითა და განგებით, ხალხი ასე თუ ისე ცდილობს, სულიერი მამის თხოვნა შეასრულოს.
– სულ ცოტა ხნის წინ ჩვენი პატრიარქი ტრაპიზონში იმყოფებოდა მეტად საჭირბოროტო საკითხების გადასაწყვეტად. როგორ შეაფასებთ ამ ვიზიტს?
– მისი უწმინდესობა ტრაპიზონში მართლმადიდებელი პატრიარქების შეკრებაზე იმყოფებოდა. მათ 2016 წლის საეკლესიო კრებაზე განსახილველი თემები შეათანხმეს. ნიშანდობლივია ის ფაქტი, რომ ბოლო საეკლესიო კრება 12 საუკუნის წინ ჩატარდა. ახლა კი რელიგიის სფეროში უამრავი საკითხი და პრობლემაა დაგროვილი და კრების ჩატარება ამ მხრივ ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება.
ჩვენმა პატრიარქმა ტრაპიზონის შეკრებაზე ორ ძირითად საკითხზე გაამახვილა ყურადღება: ეს არის საქართველოს კუთვნილი ადგილის დაბრუნება ეკლესიების იერარქიაში და აფხაზეთისა და ცხინვალის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის გავრცელების საკითხი. მოგეხსენებათ, მსოფლიო ეკლესიების იერარქია ასეთია: კონსტანტინოპოლის ეკლესია, ალექსანდრიის ეკლესია, ანტიოქიის ეკლესია, იერუსალიმის ეკლესია. ამ ოთხი ეკლესიის შემდეგ საქართველოს ეკლესია მოიხსენიებოდა, მაგრამ ჩვენ წინ რუსეთის ეკლესია ჩასვეს. არადა ჩვენ რუსეთთან შედარებით ათასი წლით ადრე გვქონდა მართლმადიდებლური სარწმუნოება. სწორედ ეს მოითხოვა ჩვენმა უწმინდესმა, რომ გადახედონ იერარქიის საკითხს და ჩვენმა ეკლესიამ კუთვნილი ადგილი დაიკავოს. ვთვლი, რომ ორივე საკითხი ძალიან მწვავეა და დროულად უნდა მოგვარდეს.
– მონაზონ საბიანაზეც გვიამბეთ, რომელიც ყოველთვის გვერდით გედგათ და დღემდე გეხმარებათ.
– მონაზონი საბიანა (საერო ცხოვრებაში ცისანა ერქვა) 14 წელია, რაც ამ გზაზე შედგა. ჩვენ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში არაერთი ეკლესია–მონასტერი დავაარსეთ და სულ ერთად მოვდივართ. ერთმანეთს გვერდით ვუდგავართ და სულიერ გზაზე ვაძლიერებთ. თბილისის ზღვაზე ივერის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერი დავაარსეთ, სადაც დედა საბიანა, კიდევ სამი მონაზონი და ორი მორჩილი მოღვაწეობს.
ერთმანეთი ეკლესიის წიაღში გავიცანით. უნივერსიტეტს რომ ვამთავრებდი, იმ წელს შევხვდი. ქუთაისში ვიყავი ჩასული, სადაც ის ერთ–ერთ ეკლესიაში გალობდა. ჩვენი ურთიერთობა იმ დღიდან დაიწყო და მალევე ვიქორწინეთ. ჩემთან ერთად სიონის ეკლესიაში წამოვიდა, იქ გალობდა, მედავითნე იყო, ისევე როგორც მე. ამის მერე ახალციხეში წავედით. 34 წელია, რაც ერთად ვართ. ერთი ვაჟი, ოთხი შვილიშვილი და ერთი შვილთაშვილი გვყავს. შვილიშვილებიდან სამი გოგონა და ერთი ბიჭია, რომელიც ჩემი მოსახელეა.
– მეუღლის გადაწყვეტილებას როგორ შეხვდით, როცა მონაზვნობა გადაწყვიტა?
– ერთ დღეს მითხრა, რომ ასეთი სურვილი ჰქონდა. მე წავედი მის უწმინდესობასთან და ვუთხარი, ჩემს მეუღლეს მონაზვნობა უნდა და რა ვქნა–მეთქი. მან მომისმინა, ჩაფიქრდა, მაგრამ არაფერი უთქვამს. მეორედ საპატრიარქოში მე და ჩემი მეუღლე ერთად მივედით. მან კიდევ არაფერი გვიპასუხა. რადგანაც ჩემს მეუღლეს გადაწყვეტილება მტკიცედ ჰქონდა მიღებული, მისი თხოვნით, პატრიარქთან მესამედაც წავედით. გაეღიმა და მითხრა, დღეიდან ეს ქალი შენი ცოლი აღარ არისო. ამის შემდეგ მალევე მონაზვნად აკურთხა. დედა საბიანა ჯერ საპატრიარქოში მოღვაწეობდა, შემდეგ ყინწვისის მონასტერში წავიდა. ამის მერე სხვა მონაზვნებთან ერთად სამწევრისის დედათა მონასტერი დააარსა და იქვე მსახურობდა. ერთხანს ბეთლემის ერთ–ერთ ქართულ ეკლესიაში მსახურობდა. მასთან იერუსალიმში მეც ხშირად ჩავდიოდი. იქიდან ჩამოსვლის შემდეგ ერთად დავიწყეთ თბილისის ზღვაზე მონასტრის აშენება.
– ეკლესიის წიაღში გატარებული 33 წელი საკმაოდ დიდი დროა. როგორ შეაფასებთ განვლილ გზას?
– ეს 33 წელი ჩემთვის ძალიან აქტიური პერიოდი იყო და დღემდე ასე გრძელდება. ფიქრისთვის დროც კი არ მრჩებოდა, იმდენ საქმეს ვაკეთებდი. ბევრ მშენებლობას ვხელმძღვანელობდი, ზოგან რესტავრაციას ვაკეთებდი. მერე კი ამ ტაძრის აღდგენაზე დავიწყე მუშაობა. ერთს ვიტყვი, რომ ამ წლებმა დიდ გამოცდილებასთან ერთად ბევრი ადამიანი შემძინა. ეკლესიის წიაღში მყოფ ხალხს დავუახლოვდი. მათგან სითბო და სიყვარული არ მაკლდა და იმავეს არც მე ვაკლებდი სხვებს. თითქოს მრევლის სითბო ჩემს სასულიერო გზას მნიშვნელოვანი ხაზივით მიჰყვება. ჩემი ყველა სულიერი შვილი მახსოვს.
დღეს ადამიანს ბევრი შესაძლებლობა აქვს იმისთვის, რომ საეკლესიო ცხოვრებას ფეხი აუწყოს. ჩვენი უწმინდესის ლოცვა–კურთხევით ბევრი სასულიერო–საგანმანათლებლო დაწესებულება გაიხსნა და უამრავი საეკლესიო ლიტერატურაც არსებობს. ჩვენს ახალგაზრდობაში კი ასეთი რამ არ იყო. ლოცვებსა და ფსალმუნებს რვეულებში ვიწერდით ხოლმე. იშვიათად, რომ სადმე წიგნად აკინძული ბიბლია ან სახარება გენახათ. სხვა თუ გათხოვებდა, ხელით უნდა გადაგეწერა. ღვთის მადლით, დღეს ახალგაზრდები ეკლესიის მადლის გარეშე არ რჩებიან. მთავარია, რომ ამას ხელი თავადაც შეუწყონ.
რომაელი მოაზროვნე ციცერონი ამბობდა, არც ერთ დროში ყოფილა ერი, რომელსაც ღმერთი არ სწამდაო. მართლაც, ყველა ადამიანს თავისი გაგებით სწამდა ღმერთი და ყველას თავისი კერპი თუ წმინდანი ჰყავდა. მადლობა უფალს, რომ ქართველებს მართლმადიდებლური სარწმუნოება გვხვდა წილად და ამ გზიდან არ გადაგვიხვევია.
ეკლესია–მონასტრების შენებისას ბევრ დაბრკოლებას ვაწყდებოდი. მაშინდელი საზოგადოება ნაკლებად იყო რელიგიის საკითხებში განსწავლული და უმეტესად აგრესიას გამოხატავდნენ. მადლობა ღმერთს, რომ დღეს ამ მხრივ შედარებით ლიბერალური განწყობაა, მაგრამ ამ დროშიც ბევრი წინააღმდეგობა არსებობს. ეს ერთგვარი კანონზომიერებაა, რადგან სულიერ ცხოვრებას განსაცდელები ისე დაჰყვება, როგორც წარმატებები. ამიტომაც ეძახიან ამ გზას ეკლიანს და მხოლოდ მისი გავლის შემდეგ შეუძლია სულს ცხონება. ხშირად, როცა ამა თუ იმ ტაძრის აღდგენაზე ვმუშაობდი, ადგილობრივები მოდიოდნენ და ხელისშეშლას ცდილობდნენ. უფლის ნებით, ამ წინააღმდეგობების გადალახვას ვახერხებდი.
ღმერთი ნებისმიერი დაბრკოლებისას გვაძლიერებს და ყველა ბარიერის გადალახვაში გვეხმარება. თითოეული დაბრკოლება გამოცდილებას გძენს, გამოცდილება მოთმინების გამომუშავებას უწყობს ხელს, მოთმინება სასოებას წარმოშობს. საბოლოოდ კი რწმუნდები იმაში, რომ რაც კაცისგან შეუძლებელია, ის ღვთისგან არის შესაძლებელი. როცა უფლის გწამს, ეული აღარ ხარ, შენში ღვთის მადლი და ძალა გადმოდის და ასე მოქმედებ.
ხომ გაგიგიათ, აპოლომ დარგა, პავლემ მორწყა და ღმერთმა გაზარდაო. უფლისკენ ნაბიჯს თუ გადადგამ, ის შენკენ გადმოდგამს ნაბიჯს, შენ მის საქმეს გააკეთებ, ის – შენს საქმეს; თუ უფალს შეიყვარებ, უფალიც შეგიყვარებს და ა.შ. ხეს თუ მიწიდან პირდაპირ ამოიღებ, ფესვებს დაუზიანებ. მას უნდა აცადო, მოუარო, წყალი დაუსხა და თავისით გაიზრდება. ხისგან ნაყოფის მიღებას დრო სჭირდება და ეს დრო მოთმინებით უნდა გაიარო. ასეა ეკლესიურ ცხოვრებაშიც. წარმოიდგინეთ, რომ დიდ მარათონში ხართ ჩაბმული და გზადაგზა იღებთ მადლს. ღმერთი ჯვარს გვანიჭებს და ამ ჯვრის ტარების მადლსა და საშუალებასაც გვაძლევს. მოთმინების გარეშე ამ ეკლიან გზაზე ვერ გავივლით!
თეონა კენჭიაშვილი, ჟურნალი სარკე 


სიახლეები
დღის სიახლეები
რა მოსწონთ თქვენ მეგობრებს

Alternative content

1522536
1522736 online