asdas
ცნობილი ადამიანები
5 ცენტი თითო ბუზში და ხოჭოების კოლექცია – როკფელერების დინასტიის უცნაურობანი
როგორ იქცნენ ცხენის ქურდის შთამომავლები მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანებად
5 ცენტი თითო ბუზში და ხოჭოების კოლექცია – როკფელერების დინასტიის უცნაურობანი

2014-08-25 00:33:16



გვარი როკფელერი და სიტყვა "სიმდიდრე" დიდი ხანია, სინონიმებია. ამერიკის შეერთებულ შტატებში როკფელერებმა პირველებმა შექმნეს პროგრესული ეკონომიკა და პირველ მილიარდერებად მოევლინნენ მთელ მსოფლიოს. მათი საოჯახო დინასტია დღესაც არსებობს, ოღონდ ის გავლენა აღარ აქვთ, რაც წინა საუკუნის დასაწყისში. დღეს მათი შთამომავალი, დევიდ როკფელერი, ჟურნალ "ფორბსის" ვერსიით, მხოლოდ 2,5 მილიარდი დოლარის მფლობელია.
ცხენის ქურდი პაპა
პირველი მილიარდერის, უილიამ როკფელერის მამა 1810 წელს დაიბადა. ოფიციალურად ის მედიკამენტებით ვაჭრობდა, მაგრამ, როგორც ბოროტი ენები ამბობენ, არც სპეციალური განათლება გააჩნდა და სხვადასხვა ჯურის ექიმბაშებთანაც თანამშრომლობდა. უილიამი ამერიკის ჩრდილო–აღმოსავლეთში მოგზაურობდა და საეჭვო მიქსტურებს ყიდდა. 1849 წელს, როცა მისი ვაჟი მხოლოდ 10 წლისა იყო, ოჯახს სასწრაფოდ მოუხდა საცხოვრებლის შეცვლა, რადგან უილიამი ცხენების ქურდობაში დაადანაშაულეს. თაღლითობა იმ დროის ამერიკაში საკმაოდ გავრცელებული იყო, ეს ქვეყანა ხომ ძირითადად ევროპიდან გამოქცეულმა სხვადასხვა ჯურის კრიმინალებმა და ახირებულმა ადამიანებმა შექმნეს.
უილიამმა ცოლიც უცნაურად მოიყვანა. ერთ–ერთი საქმის მოკვარახჭირების დროს ის თავს ყრუ–მუნჯად ასაღებდა, როცა ერთი მდიდარი კაცის ქალიშვილის, ელაიზა დევისონის ნათქვამი გაიგონა, რომ ამ კაცს ცოლად გაჰყვებოდა, ყრუ–მუნჯი რომ არ ყოფილიყო. უილიამი უცებ "გამოჯანმრთელდა" და ცოტა ხანში ჯვარიც დაიწერა. ხუმრობა ხომ არ იყო, პატარძალს მზითევში 500 დოლარს აყოლებდნენ. ორ წელიწადში ჯონ როკფელერი უფროსიც დაიბადა. ელაიზა ღვთისმოსავი ქალი იყო და მაშინაც კი არ გაშორდა ქმარს, როცა მან სახლში საყვარელი ნენსი ბრაუნი მოიყვანა, რომელიც ელაიზას პარალელურად უჩენდა უილიამს ბავშვებს.
უილიამი აგრძელებდა თავის ავანტიურებს და საკმაო ფულსაც შოულობდა. მეზობლები მას ბილი ეშმაკს ეძახდნენ. ერთ მშვენიერ დღეს უილიამი კარგა ხნით გაუჩინარდა. როგორც ამბობდნენ, ახალი ცოლი მოიყვანა.
ხელმომჭირნე და გამჭრიახი ჯონი
ჯონ როკფელერი უფროსი კლივლენდში გაიზარდა. მისი აღმზრდელები დედა და მღვდელი შთააგონებდნენ, რომ საჭირო იყო შრომა და ხელმომჭირნედ ცხოვრება. ჯონმა ეკონომიკას მალე აუღო ალღო. ის ერთ ფუნტ კანფეტებს ყიდულობდა, მერე პატარა პარკებში აფასოებდა და ასე ყიდდა უფრო ძვირად. 7 წლისა უკვე ინდაურებს ზრდიდა და პირველი მოგება 50 დოლარი მეზობელს ასესხა წლიური 7 პროცენტით.
პატარა ჯონი განსაკუთრებული სიდინჯით და გონებამახვილობით გამოირჩეოდა. შაშის თამაშის დროსაც კი ერთ სვლაზე ნახევარ საათს ფიქრობდა და მოწინააღმდეგე მდგომარეობიდან გამოჰყავდა. სკოლა ჯონმა ვერ დაამთავრა, 16 წლისამ საბუღალტრო სამთვიანი კურსები დაამთავრა და ერთ–ერთ კომპანიაში ბუღალტრის თანაშემწედ მოეწყო. ხელფასი 17 დოლარი ხელმომჭირნე ჯონს არა მარტო ყოფნიდა, ფულის გადანახვასაც ახერხებდა. ეს იყო პირველი და უკანასკნელი სამსახური, სადაც ის დაქირავებულ თანამშრომლად მუშაობდა.
18 წლის ჯონმა კომერსანტ მორის კლარკთან ერთად ფირმა დააარსა. 1861–1865 წლების სამოქალაქო ომის მონაწილე მხარეებს მათი ფირმა პროდუქტებით ამარაგებდა. ომის დამთავრებისთანავე ფირმა პენსილვანიაში აღმოჩენილი ნავთობის საბადოებით დაინტერესდა.
მომავალი ნავთობისაა!
ჯონმა 72 000 დოლარად პარტნიორის წილი გამოისყიდა და მთლიანად ნავთობის ბიზნესში გადაეშვა და დღეს უკვე მთელ მსოფლიოში ცნობილი კომპანია "სტანდარტ ოილი" შექმნა. მან თითქმის ყველა საბადოს მფლობელი თავის ფირმაში გააერთიანა და 1890 წელს მთელი ამერიკის ნავთობის 90%–ს აკონტროლებდა. ანტიმონოპოლიური კანონის შემოღების შემდეგ კი თავისი სანავთობო იმპერია 34 ნაწილად დაყო და დღეს ყველა ამერიკულ სანავთობო კომპანიას ფესვები სწორედ იმ დაყოფიდან მოსდგამს.
საბაზრო ეკონომიკა ოჯახში
ჯონ როკფელერი ლორა სპელმანზე დაქორწინდა და წლების შემდეგ თვლიდა, რომ მისი წარმატებების მთავარი მიზეზი სწორედ ცოლი იყო. ჯონმა ოჯახში თავისებური საბაზრო ეკონომიკის მაკეტი ჩამოაყალიბა. დირექტორი, რა თქმა უნდა, ცოლი იყო. ყოველ მოკლულ ბუზზე, გათლილ ფანქარზე, მუსიკაში მეცადინეობაზე შვილები 5 ცენტს გამოიმუშავებდნენ. ყოველ მათგანს ბოსტანში თავისი კვალი ჰქონდა მოსავლელი. საუზმეზე დაგვიანება ასევე ფულად ჯარიმას ითვალისწინებდა.
დიდი ბიზნესი და ქველმოქმედება
1917 წლისათვის ჯონ როკფელერის ქონება 1,2 მილიარდ დოლარს ითვლიდა და იმ კურსით ამერიკის შეერთებული შტატების შიდა პროდუქტის 2,5%–ს შეადგენდა (თანამედროვე ეკვივალენტით ეს თანხა 190 მილიარდს უდრის). მის მფლობელობაში იყო ნავთობსადენები, სარკინიგზო, მეტალურგიული კომპანიები, ბანკები, სატვირთო გემები და ფორთოხლის პლანტაციები.
როკფელერი ქრისტიანულ გარემოში გაზარდა მორწმუნე დედამ და ჯონიც ყოველთვის ცდილობდა, უპოვრებს და გაჭირვებულებს დახმარებოდა. წლების შემდეგ, როცა გაიგო, რომ მისი ბავშვობის მეგობარი გოგონა დაქვრივდა და ძალიან უჭირდა, საკმაოდ სოლიდური პენსია დაუნიშნა. მისი საქველმოქმედო ფონდი აფინანსებდა რამდენიმე უნივერსიტეტს, ბაპტისტურ ეკლესიას და ახალ სამედიცინო კვლევებს. გაერო–ს შენობა ნიუ იორკში როკფელერის აშენებულია.
შთამომავლობა
ჯონის ვაჟი, ჯონი უმცროსი, წარმატებით აგრძელებდა დინასტიის წინსვლას. მისი ხუთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი ნიუ იორკში 9 სართულიან კერძო სასახლეში ცხოვრობდნენ. მათ განკარგულებაში იყო იახტები, ქალაქგარეთ აშენებული ვილები, სტადიონები, იპოდრომები.
დღეს საგვარეულო ბიზნესს უმცროსი ვაჟი, დევიდი განაგებს. როგორც ამბობენ, მისი ერთადერთი გატაცება ხოჭოების კოლექციის შეგროვებაა, რომლის ექსპონატებმა უკვე 40 ათასს გადააჭარბა. სადაც უნდა იყოს, დევიდს თან დააქვს ხოჭოების დასაჭერი მოწყობილობა.
კობა ბრეგვაძე, ჟურნალი სარკე 


Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

სიახლეები
დღის სიახლეები
რა მოსწონთ თქვენ მეგობრებს

Alternative content

1522576
1522776 online